{"id":2624,"date":"2024-08-30T20:37:53","date_gmt":"2024-08-30T20:37:53","guid":{"rendered":"https:\/\/braingain.pd.al\/?p=2624"},"modified":"2024-12-24T12:49:20","modified_gmt":"2024-12-24T12:49:20","slug":"krimi-shteti-sistemi-dhe-fenomeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/krimi-shteti-sistemi-dhe-fenomeni\/","title":{"rendered":"Krimi, Shteti, sistemi dhe fenomeni"},"content":{"rendered":"<p><strong>Andi Mustafaj Drejtues i Departamentit Brain Gain<\/strong><\/p>\n<p><span data-sheets-root=\"1\">Hapi i par\u00eb dhe i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb luftuarkriminalitetin q\u00eb ka mb\u00ebrthyer \u00ebsht\u00eb kuptimi i natyr\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb thell\u00eb. A \u00ebsht\u00eb krimi n\u00eb vendin ton\u00ebtashm\u00eb pjes\u00eb e sistemit apo \u00ebsht\u00eb akoma ve\u00e7se nj\u00eb fenomen. Ky dallim ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi thelb\u00ebsore sepse arsenali shtet\u00ebror nuk mundet dhe nuk duhet ti p\u00ebrgjigjet nj\u00eblloj. Sistemi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb realitet shum\u00eb i nd\u00ebrlikuar dhe i thell\u00eb, pa e kuptuar plot\u00ebsisht ai do t\u00eb luftohet vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsore. Sistemi p\u00ebrb\u00ebhet nga shoq\u00ebria dhe t\u00ebr\u00ebsia e institucioneve (shtet\u00ebrore, private, informale, mediatike etj.) q\u00eb t\u00eb gjitha s\u00ebbashku, n\u00ebp\u00ebrmjet marr\u00ebdh\u00ebnieve q\u00eb kan\u00eb me njeri &#8211; tjetrin vendosin dhe p\u00ebrkufizojn\u00eb \u201cnormalitetin\u201d n\u00eb shoq\u00ebri.<br \/>\nSistemi nuk ka nj\u00eb realitet t\u00eb p\u00ebrcaktuar dhe t\u00eb ngrir\u00eb. Ai ka nj\u00eb gjeometri t\u00eb ndryshueshme dhe shpesh shum\u00eb, a pak, t\u00eb q\u00ebndrueshme. Ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e gjith\u00eb shoq\u00ebria q\u00eb ndikon n\u00eb p\u00ebrkufizimin e normalitetit e ndonj\u00ebher\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e saj. Ndonj\u00ebher\u00eb Shteti e krijon normalitetin, e ndonj\u00ebher\u00eb thjesht e p\u00ebrkthen at\u00eb n\u00eb akte juridike. Ndonj\u00ebher\u00eb disa institucione e shoq\u00ebri private z\u00ebn\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb till\u00eb sa q\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrkufizimin e normalitetit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuara.<br \/>\nSistemi duhet kuptuar qart\u00eb, ai nuk \u00ebsht\u00eb as i mir\u00eb dhe as i keq, \u00ebsht\u00eb neutral. Ne jemi t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00eb e tij, si pasoj\u00eb, ai nuk mundet dhe nuk duhet luftuar, ai duhet ndryshuar. Duke ndryshuar ose ndikuar sistemin, ndryshojm\u00eb p\u00ebrkufizimin e normalitetit mbi \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuara dhe si pasoj\u00eb sjellja e njer\u00ebzve do t\u00eb ndryshoj.<br \/>\nFenomenet jan\u00eb rryma t\u00eb forta dhe ndikuese t\u00eb cilat p\u00ebrshkojn\u00eb sistemin duke ndikuar n\u00eb t\u00eb pa qen\u00eb akoma t\u00eb pranuara si pjes\u00eb e \u201cnormalitetit\u201d. Mbi ta, shteti ka nj\u00eb fuqi t\u00eb plot\u00eb vepruese dhe luftuese. Arsenali juridik dhe administrativ mund t\u00eb l\u00ebshohet plot\u00ebsisht mbi to p\u00ebr t\u00eb zhdukur. Ky ishte p\u00ebr shembull rasti me bandat q\u00eb terrorizonin vendin ku u arrit nj\u00eb fitore e madhe nga PD n\u00eb vitin 2005.<br \/>\nKy nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb fakti sot sepse kriminaliteti u kthye n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb Rilindjes p\u00ebr marrjen dhe m\u00eb pas mbajtjen e pushtetit dhe si i till\u00eb pak e nga pak dep\u00ebrtoj qelizat e ndryshme t\u00eb sistemit deri sa \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthyer sot n\u00eb pjes\u00eb e normalitetit n\u00eb vendin ton\u00eb.<br \/>\nShteti \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb e sistemit. N\u00ebse rrethanat nuk jan\u00eb t\u00eb duhurat, p\u00ebrdorimi i mjeteve juridike nuk vendos dot normalitetin. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyre si flluskat spekulative n\u00eb financ\u00eb e ekonomi krijojn\u00eb nj\u00eb boshll\u00ebk midis normalitetit juridik dhe normalitetit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Ne nuk na pengojn\u00eb ligjet, ligje kemi plot\u00eb. Shum\u00eb prej tyre p\u00ebrmbushin objektivisht standardet m\u00eb t\u00eb mira evropiane. Ne na pengon vet\u00ebdija p\u00ebr situat\u00ebn dhe vullneti p\u00ebr ta ndrequr at\u00eb.<br \/>\nKorrupsioni, krimi dhe droga, nj\u00eblloj kan\u00eb dep\u00ebrtuar dal\u00ebngadal\u00eb nd\u00ebrgjegjen dhe n\u00ebn nd\u00ebrgjegjen e shoq\u00ebris\u00eb. Ndihmuar nga bashk\u00ebpunimi fatkeq i nj\u00eb pseudo elite politike dhe mos reagimit qytetar \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e normalitetit n\u00eb vendin ton\u00eb.Si pasoj\u00eb, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb PD t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb menj\u00ebher\u00eb \u201cPlanin e tranzicionit\u201d si prov\u00eb e vet\u00ebdijes s\u00eb saj p\u00ebrball\u00eb situat\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhemi si dhe p\u00ebrgatitjes p\u00ebr ndryshimin e sistemit dhe zhdukjen e krimit e drog\u00ebs q\u00eb ka pushtuar vendin.<br \/>\nK\u00ebto objektiva duhet t\u00eb shpallen kauz\u00eb madhore komb\u00ebtare, ndjekja e t\u00eb cilave duhet t&#8217;i ngarkohet nj\u00eb Z\u00ebvend\u00ebskryeministri\/tre. Kjo kauz\u00eb do t\u00eb prek nj\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri fushash mbi t\u00eb cilat duhet t\u00eb nd\u00ebrmerren masa t\u00eb ve\u00e7anta dhe t\u00eb sigurohet n\u00eb \u00e7do rast koherenca e p\u00ebrgjithshme e veprimit.<br \/>\nE para n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrmir\u00ebsimit rr\u00ebnj\u00ebsor t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb \u201cedukimit\u201d t\u00eb brezave q\u00eb po vijn\u00eb. Duhet t\u00eb krijohet vet\u00ebdija tek rinia shqiptare p\u00ebr rrug\u00ebn q\u00eb po merr\u00eb vendi. Duhet t\u00eb rind\u00ebrtohet nj\u00eb bosht i ri vlerash ku bandit\u00ebt t\u00eb mos shihen m\u00eb p\u00ebr gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se shkat\u00ebrrimin dhe mjerimin q\u00eb veprimtaria e tyre sjell\u00eb. Duhet nxitur syri kritik i nj\u00eb rinie, e cila mbart brenda saj \u00e7do ndryshim madhor p\u00ebr nj\u00eb vend.<br \/>\nE dyta n\u00eb Ministrin\u00eb e Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet hartimit t\u00eb nj\u00eb amnistie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr personat q\u00eb jan\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor \u201cjo subtancial\u201d n\u00eb trafikun e drog\u00ebs. Ne nuk mund t\u00eb rishkruajm\u00eb historin\u00eb dhe nuk duhet t\u00eb jetojm\u00eb me kok\u00ebn mbrapa. Duhet t\u00eb hapim nj\u00eb der\u00eb drejt s\u00eb ardhmes n\u00eb baz\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs q\u00ebndron fryma dhe d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara.<br \/>\nE treta n\u00eb Ministrin\u00eb e Financave p\u00ebr shkak se rifitimi i fush\u00ebs s\u00eb humbur do kaloj pa asnj\u00eb dyshim n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb faze tranzicioni mb\u00ebshtetur nga ndihma me karakter financiar t\u00eb shtetit. Ne nuk mund t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb q\u00eb brenda nj\u00eb dite \u00e7do gj\u00eb t\u00eb ndryshoj, &#8211; ndryshimi duhet shoq\u00ebruar. Ne, n\u00ebp\u00ebrmjet ardhjes n\u00eb pushtet, duhet t\u00eb krijojm\u00eb kushtet q\u00eb t\u00eb ndezim p\u00ebrs\u00ebri nj\u00eb xix\u00eb brenda shoq\u00ebris\u00eb.<br \/>\nE kat\u00ebrta n\u00eb Ministrin\u00eb e Ekonomis\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet ri-krijimit t\u00eb besimit t\u00eb qytetareve dhe investitor\u00ebve n\u00eb ekonomin\u00eb shqiptare si dhe parashikimit t\u00eb pasojave mbi ekonomin\u00eb e ndryshimit t\u00eb sistemit. Pasoja q\u00eb do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb sigurta p\u00ebr shkak t\u00eb ngadal\u00ebsimit t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb parave t\u00eb pista.<br \/>\nE pesta n\u00eb Ministrin\u00eb e Brendshme n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrgjigjes ndaj pyetjes ekzistenciale sesi nj\u00eb institucion kaq rr\u00ebnj\u00ebsor mund t\u00eb luaj rolin e saj mbas instrumentalizimit q\u00eb i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb prej kaq shum\u00eb vitesh politika dhe krimi.<br \/>\nE gjashta n\u00eb Ministrin\u00eb e Mbrojtjes n\u00ebp\u00ebrmjet luajtjes s\u00eb nj\u00eb roli t\u00eb ri n\u00eb k\u00ebt\u00eb kauz\u00eb komb\u00ebtare, m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, aktiv dhe strategjik n\u00eb luft\u00ebn ndaj narkotrafikant\u00ebve.<br \/>\nSigurisht, k\u00ebto element\u00eb nuk jan\u00eb shteruese dhe k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb debat shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar Planin p\u00ebrfundimtar t\u00eb tranzicionit. \u00cbsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb sot, ne q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjm\u00eb brezin e ri t\u00eb Partis\u00eb Demokratike, t\u00eb marrim stafet\u00ebn duke qen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr arritjet e brezave t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm, por edhe t\u00eb gabimeve t\u00eb tyre q\u00eb t\u00eb jemi n\u00eb gjendje t\u00eb nxjerrim m\u00ebsimet e duhura. Ne duhet t\u00eb ecim me modesti p\u00ebrpara sfid\u00ebs q\u00eb na pret, t\u00eb mos shohim armiq p\u00ebrball\u00eb, por nj\u00eb sistem t\u00eb ri p\u00ebr tu nd\u00ebrtuar, ku t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb rolin e tyre.<\/p>\n<p><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Andi Mustafaj Drejtues i Departamentit Brain Gain Hapi i par\u00eb dhe i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb luftuarkriminalitetin q\u00eb ka mb\u00ebrthyer \u00ebsht\u00eb kuptimi i natyr\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb thell\u00eb. A \u00ebsht\u00eb krimi n\u00eb vendin ton\u00ebtashm\u00eb pjes\u00eb e sistemit apo \u00ebsht\u00eb akoma ve\u00e7se nj\u00eb fenomen. Ky dallim ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi thelb\u00ebsore sepse arsenali shtet\u00ebror nuk mundet dhe nuk [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2625,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[],"class_list":["post-2624","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vera-e-ideve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2624","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2624"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2624\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}