{"id":2585,"date":"2024-07-05T19:50:26","date_gmt":"2024-07-05T19:50:26","guid":{"rendered":"https:\/\/braingain.pd.al\/?p=2585"},"modified":"2024-11-19T19:50:54","modified_gmt":"2024-11-19T19:50:54","slug":"censusi-500-mije-arsye-me-shume-per-voten-e-mergates","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/censusi-500-mije-arsye-me-shume-per-voten-e-mergates\/","title":{"rendered":"CENSUSI &#8211; 500 mij\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr vot\u00ebn e m\u00ebrgat\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aurora Bar\u00e7i dhe Sofokli \u00c7akalli an<span data-sheets-root=\"1\">\u00eb<\/span>tar<span data-sheets-root=\"1\">\u00eb<\/span> t<span data-sheets-root=\"1\">\u00eb<\/span> Departamentit Brain Gain<\/strong><\/p>\n<p><span data-sheets-root=\"1\">Ashtu si\u00e7 e ka imponuar forca e zakonit, nismat qeveritare n\u00eb Shqip\u00ebri, qofshin ato me q\u00ebllim vet\u00ebm statistikor apo me impakt t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn ekonomike dhe sociale t\u00eb vendit, p\u00ebrvishen nga arroganca p\u00ebr t\u00eb mos u friguar nga detyra e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr korrekt\u00ebsi dhe v\u00ebrtet\u00ebsi ndaj shqiptar\u00ebve, qofshin ata pro apo kund\u00ebr karriges n\u00eb qeveri. Ndryshim nga kjo ligj\u00ebsi tashm\u00eb thuajse 12 vje\u00e7are n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk mund t\u00eb b\u00ebnte Censusi p\u00ebr regjistrimin e popullsis\u00eb. Duke sfiduar pa asnj\u00eb kompleks realitetin e p\u00ebrjetuar n\u00ebn l\u00ebkur\u00eb nga qindra-mij\u00ebra shqiptar\u00eb q\u00eb mbyll\u00ebn e mbyllin pas vetes dyert e tok\u00ebs am\u00eb, ashtu sikurse var\u00ebsin\u00eb absolute t\u00eb t\u00eb mbeturve n\u00eb atdhe nga familjar\u00ebt e larguar gjetk\u00eb, qeveria shqiptare p\u00ebrmes INSTAT shokoi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e p\u00ebrjetuar me shifrat e utopis\u00eb t\u00eb s\u00eb pamundur\u00ebs.<br \/>\nPas nj\u00eb vonese t\u00eb pashpjeguar, qeveria vendosi n\u00eb fund t\u00eb publikoj\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet INSTAT-it t\u00eb dh\u00ebnat e Census-it t\u00eb 2023. Dokumenti preliminar tregoi se sot Shqip\u00ebris\u00eb i mungojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 500 mij\u00eb banor\u00eb, duke llogaritur edhe rritjen natyrore nga raporti lindje-vdekje (rreth 90 mij\u00eb). Shqip\u00ebria sot ka t\u00eb pakt\u00ebn 17% m\u00eb pak banor\u00eb se sa duhet t\u00eb kishte. Imagjinoni sikur sot t\u00eb zbrazen nj\u00ebher\u00ebsh s\u00eb bashku i gjith\u00eb Qarku i Vlor\u00ebs (~146 mij\u00eb), Qarku i Gjirokastr\u00ebs (~60 mij\u00eb), Qarku i Lezh\u00ebs (~99 mij\u00eb) dhe Qarku i Dibr\u00ebs (~107 mij\u00eb), s\u00ebrish do t\u00eb duheshin edhe 8 mij\u00eb banor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen aq sa jan\u00eb larguar n\u00eb 12 vitet e fundit (~420 mij\u00eb). Duket sikur keqqeverisja ka nd\u00ebrmarr\u00eb nj\u00eb fushat\u00eb bombardimesh p\u00ebr t\u00eb ulur numrin e popullsis\u00eb kudo n\u00eb Shqip\u00ebri. P\u00ebr 420 mij\u00eb t\u00eb larguar, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb bombardohej nga 3 bomba atomike t\u00eb Hiroshim\u00ebs dhe 1 t\u00eb Nagasakit.<br \/>\nPor k\u00ebto largime masive nuk jan\u00eb vet\u00ebm numra e statistik\u00eb, jan\u00eb nj\u00eb lum\u00eb me histori sakrificash e drama familjare nga veriu n\u00eb jug. B\u00ebrthama e shoq\u00ebris\u00eb, familja, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb ka marr\u00eb goditjen m\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe jeton sot dit\u00ebt m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb tranzicionit. N\u00eb Censusin e vitit 2023, nj\u00ebsia familjare mesatare \u00ebsht\u00eb me 3.2 an\u00ebtar\u00eb, krahasuar me 3.9 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Censusit t\u00eb vitit 2011. N\u00eb Qarkun Shkod\u00ebr, nga 2011 n\u00eb 2023, popullsia u tkurr nga 215 mij\u00eb n\u00eb 154 mij\u00eb banor\u00eb; nj\u00eb r\u00ebnie prej 61 mij\u00eb banor\u00eb q\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb 1 emigrant p\u00ebr \u00e7do 3.5 banor\u00eb. Kjo tregon se \u00e7do familje shkodrane sot ka m\u00eb shum\u00eb se 1 familjar t\u00eb larguar n\u00eb m\u00ebrgim. Mjerisht, numrat tregojn\u00eb q\u00eb ky trend manifestohet n\u00eb \u00e7do krahin\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nFshatrat shqiptar\u00eb sot duken si vendngjarje post-apokaliptike ku njer\u00ebzit kthehen vet\u00ebm p\u00ebr vdekje, t\u00eb varrosin prind\u00ebrit dhe gjysh\u00ebrit. Tashm\u00eb, parcela m\u00eb e madhe n\u00eb \u00e7do fshat jan\u00eb varrezat. Nga Censusi 2023 del se n\u00eb 12 vitet e fundit jan\u00eb shtuar m\u00eb shum\u00eb se 63 mij\u00eb persona 60 vje\u00e7 e lart\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb vet\u00ebm, pa f\u00ebmij\u00eb dhe pa bashk\u00ebshort\/e. K\u00ebta jan\u00eb prind\u00ebrit dhe gjysh\u00ebrit tan\u00eb q\u00eb po p\u00ebrjetojn\u00eb skenarin m\u00eb t\u00eb keq t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb.<br \/>\nEdhe pse integriteti i Censusit 2023 ka shum\u00eb njolla t\u00eb zeza, hija e manipulimit mund t\u00eb fsheh\u00eb numrat, por jo t\u00eb mbys\u00eb z\u00ebrat e plot gjysm\u00eb milioni shqiptar\u00ebve t\u00eb larguar. Nga 422 mij\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb larguar, duke analizuar p\u00ebrqindjen e grup-moshave mbi 5 vje\u00e7 n\u00eb Censusin e 2011 dhe mbi 17 vje\u00e7 n\u00eb Censusin e 2023, del se rreth 89% e m\u00ebrgat\u00ebs s\u00eb 12 viteve t\u00eb fundit do t\u00eb jen\u00eb mbi 18 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2025. E th\u00ebn\u00eb kjo, rreth 375 mij\u00eb m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb sot jan\u00eb pa t\u00eb drejt\u00eb vote p\u00ebr zgjedhjet e 2025-\u00ebs. Nd\u00ebr arsye t\u00eb shumta q\u00eb motivojn\u00eb largimin e tyre, nevoja p\u00ebr siguri ekonomike dhe jo vet\u00ebm p\u00ebr veten dhe familjet e tyre af\u00ebrmendsh predominon.Sipas OKB-s\u00eb, vendet ku shqiptar\u00ebt kan\u00eb emigruar m\u00eb s\u00eb shumti vitet e fundit jan\u00eb: Italia, Gjermania, Mbreteria e Bashkuar, Zvicra, Belgjika dhe Kanadaja. T\u00eb gjitha k\u00ebto vende kan\u00eb nj\u00eb em\u00ebrues t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt: nj\u00eb demokraci funksionale ku sundon \u201cThe rule of Law\u201d. Me nj\u00eb arsyetim t\u00eb thjesht\u00eb, \u00ebsht\u00eb e kuptueshme se zgjedhja e tyre drejt shoq\u00ebrive ku meritokracia dhe e drejta prevalon mbi lidhjet politike dhe interesat e ngushta partiake, p\u00ebrkthehet n\u00eb refuzim p\u00ebr t\u2019iu n\u00ebnshtruar autokracis\u00eb, patronazhimit apo shitblerjes s\u00eb pun\u00ebsimit n\u00eb administrat\u00eb. P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, p\u00ebrgjigjia e tyre do t\u00eb p\u00ebrkthehej n\u00eb vot\u00eb kund\u00ebr sistemit autokratik n\u00ebse do t\u00eb kishin q\u00ebndruar n\u00eb Shqip\u00ebri. T\u00eb larguar, ata bjerrin numrin e votave kund\u00ebr autokracis\u00eb dhe praktikave t\u00eb saj t\u00eb patronazhimit dhe skllav\u00ebrimit t\u00eb vot\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p>Nga krahasimi me Censusin e 2011, po ashtu del se n\u00eb zgjedhjet e 2025, do t\u00eb kemi rreth 21% m\u00eb pak votues t\u00eb rinj, t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrkasin Gjenerat\u00ebs Z dhe Alpha. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr rast i humbur p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e plakur, ku z\u00ebri i t\u00eb rinjve sa vjen e z\u00eb m\u00eb pak vend. Edhe pse largimi i tyre \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dram\u00eb sociale komb\u00ebtare, nga ana tjet\u00ebr, k\u00ebta votues potencial\u00eb duke jetuar n\u00eb k\u00ebto vende kan\u00eb fatin t\u00eb edukohen me nj\u00eb kultur\u00eb per\u00ebndimore dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshimin duke k\u00ebrkuar nj\u00eb ofert\u00eb politike m\u00eb cil\u00ebsore p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<br \/>\nNd\u00ebr kontekste t\u00eb shumta politike globale, i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb ai aktual n\u00eb Kenia, ku demonstratat e dhunshme kund\u00ebr nj\u00eb projektligji t\u00eb diskutuesh\u00ebm financiar q\u00eb p\u00ebrmbante taksa t\u00eb reja, duke shtuar v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e njer\u00ebzve q\u00eb tashm\u00eb vuajn\u00eb nga nj\u00eb kriz\u00eb e kostos s\u00eb jetes\u00ebs, pat\u00ebn p\u00ebr protagonist\u00eb at\u00eb q\u00eb njihet si Gjenerata Z, adoleshent\u00eb e t\u00eb rinj t\u00eb lindur pas vitit 2000. Nj\u00eb fenomen i till\u00eb gjen shpjegim n\u00eb studime t\u00eb ndryshme sociale, t\u00eb cilat v\u00ebrtetojn\u00eb se gjeneratat e reja t\u00eb votuesve reagojn\u00eb n\u00eb forma m\u00eb antikonformiste deri edhe revolucionare ndaj ngjarjeve politike, jan\u00eb m\u00eb liberal\u00eb se prind\u00ebrit e tyre dhe karakterizohen nga mosbindja ndaj dinamikave politike q\u00eb i prekin. Par\u00eb kjo n\u00eb kontekstin e tem\u00ebs, largimi nga vendi i adoleshent\u00ebve dhe t\u00eb rinjve shqiptar\u00eb, ushqen apatin\u00eb ndaj regresit politik dhe degradimit ekonomik t\u00eb vendit. Largimi i motorrit t\u00eb reagimit t\u00eb ashp\u00ebr dhe me nerv i heq vendit mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb patur nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb ndjeshme ndaj keqqeverisjes.<br \/>\nP\u00ebr shumic\u00ebn e familjeve shqiptare, parat\u00eb e d\u00ebrguara nga m\u00ebrgata vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb burim ekonomik jetik. K\u00ebto t\u00eb ardhura kan\u00eb tre dekada q\u00eb po ndihmojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e mir\u00ebqenies dhe uljen e pabarazis\u00eb ekonomike. Sipas raportit t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, remitancat kan\u00eb sjell\u00eb 29 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb shqiptare nga viti 1992 deri n\u00eb 2019, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb rreth 10% t\u00eb Produktit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto (PBB). Pas vitit 2013, remitancat jan\u00eb shtuar ndjesh\u00ebm duke kulmuar n\u00eb vitin 2023 me nj\u00eb vler\u00eb prej 1.97 miliard\u00eb dollar\u00eb (remitanca personale t\u00eb marra, shprehur n\u00eb USD &#8211; 8,57% e vler\u00ebs s\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2023, Banka Bot\u00ebrore). R<br \/>\nRritja e remitancave dhe e var\u00ebsis\u00eb ekonomike ndaj tyre jan\u00eb indikator\u00eb t\u00eb nj\u00eb pavar\u00ebsie ekonomike t\u00eb kufizuar p\u00ebr familjet shqiptare. Rritja e remitancave me gati 54% n\u00eb dekad\u00ebn e fundit v\u00ebrteton m\u00eb tej faktin se gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb largohen n\u00eb emigracion p\u00ebr t\u00eb ndihmuar familjet e tyre n\u00eb vendlindje. N\u00eb koh\u00ebn kur duhen t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen kushtet e pun\u00ebs dhe krijohen mund\u00ebsi p\u00ebr talentet vendase, qeveria p\u00ebrmes politikave t\u00eb saj po inkurajon nj\u00eb rrjedhje t\u00eb trurit dhe vazhdon ta mb\u00ebshtes\u00eb rritjen ekonomike kryesisht p\u00ebrmes remitancave dhe turizmit, fakt q\u00eb tregon nj\u00eb ekonomi vulnerab\u00ebl dhe t\u00eb varur.<br \/>\nSot, si nj\u00eb vend m\u00eb i zhvilluar kinse me 10 milion\u00eb turist\u00eb n\u00eb vit, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb kishte nj\u00eb p\u00ebrqindje shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb PBB-s\u00eb t\u00eb atribuuar remitancave. Turizmi (27.8%) dhe remitancat (8.6% sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore) p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb s\u00eb bashku rreth 36.4% t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr vitin 2023, duke theksuar var\u00ebsin\u00eb e frikshme ekonomike t\u00eb vendit nga k\u00ebto dy burime. Megjithat\u00eb, filozofia ekonomike e qeveris\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb t\u00eb varet nga ata q\u00eb jetojn\u00eb jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, turist\u00ebt dhe emigrant\u00ebt, nj\u00eb filozofi q\u00eb shpjegon arroganc\u00ebn dhe munges\u00ebn e transparenc\u00ebs n\u00eb k\u00ebto 12 vite qeverisjeje, qe s\u2019kishte si t\u00eb mos shfaqej lakuriq edhe gjat\u00eb procesit t\u00eb zhvillimit dhe publikimit t\u00eb Censusit.<br \/>\nAurora Bar\u00e7i dhe Sofokli \u00c7akalli<br \/>\nAn\u00ebtar\u00eb t\u00eb Departamentit t\u00eb Brain Gain &amp; Ekselenca, Partia Demokratike<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aurora Bar\u00e7i dhe Sofokli \u00c7akalli an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Departamentit Brain Gain Ashtu si\u00e7 e ka imponuar forca e zakonit, nismat qeveritare n\u00eb Shqip\u00ebri, qofshin ato me q\u00ebllim vet\u00ebm statistikor apo me impakt t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn ekonomike dhe sociale t\u00eb vendit, p\u00ebrvishen nga arroganca p\u00ebr t\u00eb mos u friguar nga detyra e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr korrekt\u00ebsi dhe [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-2585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vota-e-diaspores"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2585\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/braingain.pd.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}